Mắt bị chảy ghèn liên tục: Nguyên nhân, dấu hiệu bệnh lý và cách điều trị dứt điểm

Mắt bị chảy ghèn liên tục là tình trạng khiến nhiều người lo lắng và khó chịu, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, công việc cũng như thẩm mỹ. Hiện tượng này không chỉ đơn thuần là dấu hiệu của việc thiếu ngủ hay mệt mỏi mà có thể là triệu chứng của nhiều bệnh lý về mắt cần được quan tâm. Khi mắt tiết ra quá nhiều ghèn, đặc biệt là tình trạng kéo dài nhiều ngày, việc xác định đúng nguyên nhân là vô cùng quan trọng để có hướng điều trị phù hợp, tránh những biến chứng nguy hiểm cho thị lực. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện về tình trạng mắt bị chảy ghèn liên tục, từ nguyên nhân, triệu chứng đến các phương pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả.

Mắt bị chảy ghèn liên tục là gì?

Ghèn mắt là hỗn hợp chất nhầy, dầu, tế bào da chết và các chất thải khác do tuyến lệ và tuyến nhờn ở mí mắt tiết ra. Ở trạng thái bình thường, mỗi người đều có một lượng ghèn nhất định tích tụ ở khóe mắt, đặc biệt là sau khi ngủ dậy. Tuy nhiên, khi mắt bị chảy ghèn liên tục, lượng ghèn tiết ra nhiều bất thường, có thể khiến mí mắt dính chặt, tầm nhìn bị mờ và gây cảm giác vướng víu, khó chịu suốt cả ngày. Tình trạng này khác với hiện tượng chảy nước mắt sống (chảy nước mắt trong suốt) do xúc động hoặc do gió bụi. Ghèn mắt thường có độ đặc quánh, màu sắc có thể từ trắng trong, vàng nhạt đến xanh lá cây, tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Việc phân biệt màu sắc và tính chất của ghèn sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác loại bệnh lý mà người bệnh đang gặp phải.

Nguyên nhân phổ biến gây chảy ghèn liên tục

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng mắt bị chảy ghèn liên tục, từ các yếu tố môi trường đến các bệnh lý nhiễm trùng nghiêm trọng.

Viêm kết mạc (đau mắt đỏ)

Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng chảy ghèn liên tục. Viêm kết mạc có thể do virus, vi khuẩn hoặc dị ứng gây ra. Trong đó:

• Viêm kết mạc do vi khuẩn thường tạo ra ghèn có màu vàng hoặc xanh, đặc quánh, khiến mắt dính chặt vào buổi sáng.
• Viêm kết mạc do virus thường gây chảy nước mắt nhiều hơn là ghèn đặc, ghèn thường có màu trắng trong.
• Viêm kết mạc dị ứng tạo ra ghèn có dạng sợi, màu trắng, kèm theo ngứa dữ dội.
  

  Tắc tuyến lệ

  Hệ thống dẫn lệ có nhiệm vụ dẫn nước mắt từ bề mặt nhãn cầu xuống mũi. Khi ống dẫn lệ bị tắc nghẽn, nước mắt và chất nhầy không thể thoát ra ngoài, ứ đọng lại và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến tình trạng chảy ghèn liên tục, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh và người lớn tuổi.

  Viêm bờ mi mắt

  Viêm bờ mi là tình trạng viêm mãn tính ở phần mép mí mắt, nơi có chân lông mi. Bệnh lý này khiến tuyến nhờn ở mí mắt hoạt động bất thường, tạo ra nhiều chất nhờn và vảy bám quanh chân lông mi, trộn lẫn với nước mắt tạo thành ghèn. Người bị viêm bờ mi thường có cảm giác cộm, rát và mắt bị chảy ghèn liên tục, đặc biệt là vào buổi sáng.

  Khô mắt

  Nghe có vẻ nghịch lý nhưng khô mắt lại là một trong những nguyên nhân khiến mắt chảy ghèn liên tục. Khi mắt bị khô, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tiết ra nhiều nước mắt hơn để bù đắp. Tuy nhiên, nước mắt này lại thiếu thành phần dầu cần thiết, khiến nước mắt bay hơi nhanh và để lại các chất nhầy, tạo thành ghèn.

  Dị vật hoặc tổn thương giác mạc

  Khi có bụi bẩn, côn trùng hoặc dị vật rơi vào mắt, cơ thể sẽ tự động tiết ra nhiều chất nhầy để bao bọc và đẩy dị vật ra ngoài. Nếu giác mạc bị trầy xước do dị vật hoặc do đeo kính áp tròng sai cách, tình trạng chảy ghèn sẽ càng nghiêm trọng hơn.

  Triệu chứng đi kèm cần lưu ý

  

  Ngoài hiện tượng chảy ghèn liên tục, người bệnh cần chú ý đến các triệu chứng đi kèm sau đây để có thể mô tả chính xác cho bác sĩ: – Đỏ mắt, cương tụ mạch máu

• Cảm giác cộm, rát, như có cát trong mắt
• Sưng mí mắt, đau nhức quanh hốc mắt
• Nhạy cảm với ánh sáng (sợ ánh sáng)
• Giảm thị lực, nhìn mờ
• Ngứa mắt dữ dội (thường gặp trong trường hợp dị ứng)
• Sốt nhẹ, mệt mỏi (nếu do nhiễm trùng toàn thân)
  

  Phân biệt ghèn mắt bình thường và ghèn mắt bệnh lý

  Để xác định tình trạng mắt bị chảy ghèn liên tục có nguy hiểm hay không, cần phân biệt rõ đặc điểm của ghèn:

  Đặc điểm	Ghèn sinh lý (bình thường)	Ghèn bệnh lý
  Số lượng	Ít, chỉ xuất hiện sau khi ngủ dậy	Nhiều, chảy liên tục cả ngày
  Màu sắc	Trắng trong hoặc vàng nhạt	Vàng đậm, xanh lá cây hoặc có lẫn máu
  Tính chất	Loãng, dễ lau sạch	Đặc quánh, dính chặt, khó lau
  Triệu chứng kèm theo	Không có	Đỏ mắt, sưng, đau, giảm thị lực

  Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời

  

  Mắt bị chảy ghèn liên tục nếu chủ quan không điều trị có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm:

  Loét giác mạc

  Khi vi khuẩn từ ghèn mắt xâm nhập sâu vào giác mạc, có thể gây viêm loét giác mạc. Đây là một cấp cứu nhãn khoa, nếu không được xử trí kịp thời có thể để lại sẹo vĩnh viễn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực.

  Viêm mô tế bào hốc mắt

  Nhiễm trùng từ mắt có thể lan rộng ra các mô xung quanh hốc mắt, gây sưng nề, đau nhức dữ dội, sốt cao. Đây là tình trạng nhiễm trùng nặng, có thể đe dọa tính mạng nếu vi khuẩn xâm nhập vào não.

  Suy giảm thị lực vĩnh viễn

  Viêm kết mạc mãn tính hoặc viêm giác mạc do không điều trị dứt điểm có thể dẫn đến tình trạng khô mắt mãn tính, sẹo giác mạc, từ đó làm giảm thị lực không hồi phục.

  Phương pháp chẩn đoán tình trạng chảy ghèn

  Khi đến gặp bác sĩ nhãn khoa, người bệnh sẽ được thăm khám và thực hiện một số xét nghiệm cần thiết: – Khám bằng đèn khe (sinh hiển vi): Bác sĩ sẽ quan sát cấu trúc bên ngoài và bên trong mắt dưới độ phóng đại lớn để đánh giá tình trạng viêm, phát hiện dị vật hoặc tổn thương.

• Nhuộm fluorescein: Sử dụng thuốc nhuộm đặc biệt để phát hiện các vết trầy xước trên giác mạc.
• Xét nghiệm vi sinh: Lấy mẫu ghèn mắt để nuôi cấy, xác định chính xác loại vi khuẩn hoặc nấm gây bệnh, từ đó có phác đồ kháng sinh phù hợp.
• Test khô mắt: Đo lượng nước mắt và thời gian vỡ phim nước mắt để đánh giá tình trạng khô mắt.
  

  Hướng dẫn điều trị mắt bị chảy ghèn liên tục

  

  Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp:

  Điều trị bằng thuốc

  – Kháng sinh dạng nhỏ hoặc mỡ tra mắt: Dùng cho trường hợp viêm kết mạc do vi khuẩn. Cần sử dụng đúng liều lượng và thời gian theo chỉ định, thường từ 5-7 ngày.

• Thuốc kháng virus: Chỉ định cho viêm kết mạc do virus herpes.
• Thuốc kháng histamine và chất ổn định dưỡng bào: Dùng cho viêm kết mạc dị ứng.
• Nước mắt nhân tạo: Bổ sung độ ẩm cho mắt khô, giúp làm loãng ghèn và dễ dàng loại bỏ.
• Thuốc chống viêm không steroid hoặc corticosteroid: Giảm viêm trong các trường hợp viêm nặng, tuy nhiên cần thận trọng vì có thể gây tăng nhãn áp.
  

  Vệ sinh mắt đúng cách

  – Rửa tay sạch sẽ trước khi chạm vào mắt.

• Dùng bông gòn hoặc khăn mềm thấm nước muối sinh lý 0,9% lau nhẹ nhàng từ khóe mắt ra ngoài.
• Mỗi lần lau nên dùng một miếng bông riêng biệt để tránh lây nhiễm chéo giữa hai mắt.
• Không dùng chung khăn mặt, chậu rửa mặt với người khác.
  

  Chườm ấm và massage mí mắt

  Đối với trường hợp viêm bờ mi hoặc tắc tuyến lệ, việc chườm ấm 5-10 phút mỗi lần, 2-3 lần mỗi ngày kết hợp massage nhẹ nhàng mí mắt sẽ giúp thông thoáng tuyến nhờn, giảm tiết ghèn hiệu quả.

  Điều trị ngoại khoa

  Trong trường hợp tắc tuyến lệ bẩm sinh ở trẻ em, bác sĩ có thể chỉ định day vùng túi lệ hoặc thông tuyến lệ. Với người lớn bị tắc tuyến lệ mãn tính, phẫu thuật nối thông túi lệ – mũi là phương pháp điều trị triệt để.

  Những sai lầm thường gặp khiến bệnh kéo dài

  Nhiều người gặp phải tình trạng mắt bị chảy ghèn liên tục kéo dài do mắc phải những sai lầm phổ biến sau:

  Tự ý mua thuốc nhỏ mắt không theo đơn

  Việc tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticosteroid khi chưa có chỉ định của bác sĩ có thể khiến tình trạng viêm nhiễm trở nên trầm trọng hơn, thậm chí gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể.

  Dùng tay bẩn dụi mắt

  Thói quen này không chỉ khiến vi khuẩn xâm nhập sâu hơn vào mắt mà còn có thể gây trầy xước giác mạc, làm tình trạng chảy ghèn nghiêm trọng hơn.

  Lạm dụng kính áp tròng

  Đeo kính áp tròng khi mắt đang bị viêm nhiễm hoặc không vệ sinh kính đúng cách sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, khiến bệnh kéo dài và khó điều trị.

  Tự ý dừng thuốc khi thấy đỡ

  Nhiều người ngừng sử dụng kháng sinh ngay khi thấy ghèn giảm bớt mà không hoàn thành liệu trình điều trị. Điều này khiến vi khuẩn kháng thuốc và bệnh tái phát nặng hơn.

  Biện pháp phòng ngừa hiệu quả

  

  Để ngăn ngừa tình trạng mắt bị chảy ghèn liên tục, cần thực hiện các biện pháp sau: – Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng diệt khuẩn, đặc biệt trước khi chạm vào vùng mắt.

• Không dùng chung khăn mặt, gối, mỹ phẩm trang điểm mắt với người khác.
• Vệ sinh kính áp tròng đúng quy trình, thay nước ngâm kính hàng ngày.
• Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E và omega-3 để tăng cường sức khỏe cho mắt.
• Đeo kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường nhiều bụi bẩn, hóa chất.
• Giữ ẩm cho mắt bằng nước mắt nhân tạo khi làm việc với máy tính trong thời gian dài.
• Khám mắt định kỳ 6 tháng một lần để phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn.
  

  Khi nào cần gặp bác sĩ ngay?

  Mắt bị chảy ghèn liên tục cần được thăm khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu sau: – Đau nhức mắt dữ dội, không giảm khi đã vệ sinh mắt sạch sẽ.

• Thị lực giảm sút đột ngột, nhìn mờ.
• Ghèn có màu xanh lá cây hoặc lẫn máu.
• Sưng nề mí mắt, đỏ lan rộng ra vùng quanh hốc mắt.
• Kèm theo sốt cao, đau đầu dữ dội.
• Triệu chứng kéo dài hơn 3 ngày không có dấu hiệu thuyên giảm.
  

  Câu hỏi thường gặp về tình trạng mắt chảy ghèn liên tục

  Mắt bị chảy ghèn liên tục có lây không?

  Tình trạng này có thể lây lan nếu nguyên nhân là do vi khuẩn hoặc virus gây viêm kết mạc. Bệnh lây qua đường tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt người bệnh hoặc qua các vật dụng dùng chung như khăn mặt, chậu rửa. Trong giai đoạn bệnh, nên hạn chế tiếp xúc gần và tuyệt đối không dùng chung đồ dùng cá nhân.

  Trẻ sơ sinh bị chảy ghèn mắt liên tục có nguy hiểm không?

  Trẻ sơ sinh bị chảy ghèn liên tục thường do tắc tuyến lệ bẩm sinh. Tình trạng này thường tự khỏi trong năm đầu đời nhờ sự phát triển hoàn thiện của hệ thống dẫn lệ. Tuy nhiên, nếu ghèn có màu xanh, vàng đặc kèm theo đỏ mắt, cha mẹ cần đưa trẻ đến khám ngay vì có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng cần dùng kháng sinh.

  Có nên tự lấy ghèn mắt bằng tay không?

  Tuyệt đối không nên dùng tay trực tiếp để lấy ghèn mắt. Việc này có thể đưa thêm vi khuẩn vào mắt và gây tổn thương niêm mạc. Thay vào đó, hãy dùng bông gòn vô trùng hoặc khăn mềm thấm nước muối sinh lý để lau nhẹ nhàng.

  Mắt chảy ghèn liên tục có phải là dấu hiệu của bệnh toàn thân không?

  Trong một số trường hợp, mắt chảy ghèn liên tục có thể là triệu chứng của các bệnh lý toàn thân như viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống, hoặc các bệnh lý tuyến giáp. Nếu tình trạng này kéo dài kèm theo các triệu chứng bất thường khác trên cơ thể, cần được thăm khám tổng quát để tìm nguyên nhân.

  Sử dụng nước muối sinh lý tự pha tại nhà có an toàn không?

  Không nên tự pha nước muối tại nhà để nhỏ mắt vì khó đảm bảo nồng độ và vô trùng. Nước muối sinh lý 0,9% dùng cho mắt phải là sản phẩm được sản xuất trong điều kiện vô trùng, đóng gói theo tiêu chuẩn y tế. Nước muối tự pha có thể chứa vi khuẩn gây nhiễm trùng nặng thêm cho mắt.

  Kết luận

  Mắt bị chảy ghèn liên tục là một triệu chứng không nên xem nhẹ. Việc xác định đúng nguyên nhân gây bệnh là yếu tố then chốt để điều trị hiệu quả và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị của bác sĩ, kết hợp với việc duy trì vệ sinh mắt đúng cách và xây dựng lối sống lành mạnh để bảo vệ đôi mắt. Nếu gặp phải tình trạng này, hãy đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám và tư vấn kịp thời, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng. Chăm sóc mắt đúng cách ngay từ hôm nay chính là cách tốt nhất để duy trì thị lực sáng khỏe lâu dài.